luty 3, 2020

Młodzież w wieku licealnym

Młodzież w wieku licealnym

- ogólna charakterystyka fazy rozwojowej.

Okres nauki licealnej to czas intensywnego dojrzewania, a więc tak  naprawdę czas formowania się indywidualności ucznia. To właśnie teraz  stawia on najtrudniejsze pytania światu, konfrontuje się z nim i szuka  własnego w nim miejsca. Ale to też etap ścierania się ze światem i prób  poszukiwania z nim zgody. Widzimy całą tę ambiwalencję dążeń i zachowań  uczniów właściwą dla tego wieku, i jest ona swoistą normą w tym czasie.

Dorastający  człowiek nosi w sobie coraz lepiej uświadomione siły sympatii lub  antypatii wobec świata. Chodzi jednak o to, aby umiał z nich należycie,  dla własnego dobra, korzystać.

Niezwykle ważne jest, aby teraz  dzięki wsparciu swoich nauczycieli rozwijał właściwą dla tego okresu i  pożądaną zdolność tworzenia niezależnego sądu, a także pragnienie  prawdy.

To podstawowe zadanie, które teraz przed nim stoi. Błędem,  byłaby zatem prosta kontynuacja tego wszystkiego, co było właściwe jako  cel dla poprzedniego etapu rozwoju.

W ramach nauki szkolnej  większość czynności i źródeł wiedzy powinna teraz prowadzić do  odkrywania praw rządzących światem natury i kultury. Ale prawa te są  rzeczywistością niezależną od ucznia, stanowią osobny świat, z którym  mamy związek i powinny być odkrywane w ich obiektywnym istnieniu, które  pozostaje niezależne od mojego "ja".

Odkrywamy owe prawa nie tyle w  naszym subiektywnym przeżyciu, choć jest ono niezwykle ważne, co w  postawie uznania ich istotowej odrębności. Można powiedzieć, że  tworzenie własnego sądu zakłada zarazem umiejętność (dojrzałość) uznania  niezależności istnienia czegoś, co już nie jest moje. Ze względu na to  podstawowe zadanie, jakim jest formowanie obiektywnych sądów o świecie,  wzrasta teraz w nauczaniu znaczenie intelektu. W opisie różnorodnych  zjawisk w coraz pełniejszym ich rejestrowaniu doskonalimy formy i jakość  obserwacji, aby w ten sposób wyznaczoną drogą iść ku tworzeniu jasnych  pojęć i definicji.

Dominuje na tym etapie nauczania aktywność "cogito".

Nie  znaczy to, że rezygnujemy tym samym z uznania wartości innych władz  człowieka, bo mają one stale towarzyszyć aktywności intelektu. ,i rzecz  bardzo ważna ,służą rozbudzaniu ciekawości, odkrywczości, rozwijaniu  sfery pytań wobec świata i siebie. Jeżeli chcemy, aby efekty poznawania  świata nie były chwilowe, musimy wspierać także siły woli, ćwicząc jej  aktywność odpowiednio zorganizowanymi formami lekcyjnymi. Przyzwyczajamy  młodzież na tym etapie do samodzielnych poszukiwań, tworzenia hipotez,  pogłębionych odpowiedzi.

Uczenie się powinno dawać teraz okazje do  spojrzenia na świat z rozmaitych perspektyw, jeżeli mamy nauczyć  obiektywizmu, to wcześniej w sposób nieuprzedzony powinniśmy poznawać  wspólnie różne aspekty rzeczywistości, tej przyrodniczej, społecznej,  kulturowej. Takie jest właściwe rozumienie celu nauczania na tym etapie  rozwoju uczniów.